Ứng dụng dữ liệu viễn thám đa thời gian giám sát biến động sử dụng đất
03/02/2021
Cục Viễn thám quốc gia vừa nghiệm thu đề tài “Nghiên cứu ứng dụng dữ liệu viễn thám đa thời gian và lựa chọn mô hình trong việc giám sát và dự báo biến động sử dụng đất dưới tác động của điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, thử nghiệm tại thành phố Hải Phòng”. Đây là đề tài nghiên cứu quan trọng nhằm cung cấp cơ sở khoa học trong việc xác định các giải pháp, phương án xử lý thích hợp trong việc giám sát biến động sử dụng đất thông qua biến động lớp phủ mặt đất để các bộ, ban ngành, địa phương đưa ra quy hoạch lãnh thổ góp phần sử dụng tài nguyên đất một cách hiệu quả bền vững trong tương lai.

Việt Nam có tốc độ phát triển kinh tế cao trong vòng hai thập kỷ vừa qua. Phát triển kinh tế, tăng trưởng dân số, công nghiệp hóa, đô thị hóa và các thay đổi lớn về quy hoạch hạ tầng kiến trúc không đồng bộ … đã làm cho việc sử dụng tài nguyên đất đai chưa hợp lý, gây lãng phí, thiếu tính bền vững, phá vỡ tổng thể quy hoạch đất đai của Chính phủ.

Do đó, việc ứng dụng các công cụ mô hình hóa để mô phỏng được những biểu hiện và sự tương tác của các thành phần đất đai trong quá trình sử dụng, những biến động sử dụng đất trong tương lai để từ đó lập kế hoạch dễ dàng và giúp cho người sử dụng đất thích ứng tốt hơn với những biến động về tự nhiên, kinh tế xã hội là rất cần thiết.

Xuất phát từ thực tiễn, nhóm nghiên cứu của Cục Viễn thám quốc gia đã đề xuất triển khai thực hiện đề tài Nghiên cứu ứng dụng dữ liệu viễn thám đa thời gian và lựa chọn mô hình trong việc giám sát và dự báo biến động sử dụng đất dưới tác động của điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, thử nghiệm tại thành phố Hải Phòng”. Kết quả đề tài đã cung cấp một công cụ hữu hiệu, đảm bảo độ tin cậy đối với các nhà quản lý, nhà chuyên môn trong việc xác định các giải pháp, phương án xử lý thích hợp trong việc giám sát biến động sử dụng đất thông qua biến động lớp phủ mặt đất, đánh giá xu hướng biến động sử dụng đất do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và các yếu tố kinh tế xã hội khác, từ đó đưa ra những đánh giá, đề xuất giải pháp cho công tác quy hoạch, chuyển đổi sử dụng đất thích hợp giúp tiết kiệm chi phí, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Trong khuôn khổ đề tài, nhóm nghiên cứu đã tập trung phân tích một số mô hình dự báo biến động sử dụng đất thông qua biến động lớp phủ mặt đất; đồng thời xác định được loại dữ liệu ảnh vệ tinh viễn thám đa thời gian và đề xuất, khuyến nghị lựa chọn mô hình phân tích trong dự báo biến động sử dụng đất thông qua biến động lớp phủ mặt đất phù hợp với một số điều kiện cụ thể ở Việt Nam.

Tiếp đó, nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh viễn thám đa thời gian, GIS kết hợp với mô hình phân tích giám sát biến động lớp phủ mặt đất phù hợp với một số điều kiện cụ thể ở Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Quốc Khánh, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia, Chủ nhiệm đề tài: Việc đề xuất được quy trình công nghệ dự báo biến động sử dụng đất thông qua biến động lớp phủ mặt đất có vai trò rất quan trọng, không những giúp cho việc dự báo biến động lớp phủ đất một cách khách quan, khoa học và chính xác mà còn giúp cơ quan quản lý nhà nước về viễn thám có cơ sở khoa học để xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật cho công việc này.

Đặc biệt, đề tài cũng đã áp dụng thử nghiệm thành công quy trình sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh viễn thám đa thời gian, GIS kết hợp với mô hình phân tích giám sát biến động lớp phủ mặt đất tại khu vực đồng bằng ven biển trên địa bàn Thành phố Hải phòng (diện tích tương đương 1 mảnh bản đồ 1/50.000).

Nguồn tin: Cục Viễn thám quốc gia