Xây dựng và phát triển hạ tầng viễn thám
09/07/2021
Nhiệm vụ xây dựng và phát triển hạ tầng viễn thám đã được cụ thể hoá bằng Quyết định số 1158/QĐ-BTNMT ngày 02/6/2005 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án “Xây dựng hệ thống giám sát tài nguyên thiên nhiên và môi trường tại Việt Nam”, Cục Viễn thám quốc gia được giao chủ đầu tư thực hiện dự án. Trạm thu được thiết kế để thu nhận và xử lý tín hiệu vệ tinh SPOT (SPOT 2,4,5) và ENVISAT (MERIS, ASAR), 1 tòa nhà làm việc của Trung tâm dữ liệu quốc gia và hệ thống ứng dụng dữ liệu.

Trạm thu ảnh viễn thám của Cục viễn thám quốc gia là một hợp phần cơ bản của Hệ thống giám sát Tài nguyên thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tại phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà nội được xây dựng trên cơ sở Nghị định thư giữa chính phủ hai nước Việt Nam - Pháp, theo đó Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì tổ chức thực hiện.

Từ tháng 5/2013, khi vệ tinh viễn thám đầu tiên của Việt Nam VNREDSat-1 được phóng thành công và đi vào hoạt động, Trạm thu ảnh viễn thám tại Cục Viễn thám quốc gia cũng được nâng cấp để thu nhận và xử lý ảnh viễn thám VNREDSat-1 và cung cấp cho người sử dụng trong toàn quốc.

Trong năm 2020, Trạm thu dữ liệu viễn thám của Cục lại tiếp tục được nâng cấp để thu nhận và xử lý ảnh vệ tinh SPOT 6/7 của Pháp. Đây là loại ảnh viễn thám thế hệ mới, kế thừa dữ liệu dòng dữ liệu ảnh SPOT 1-5 của Pháp với ưu thế vượt trội về độ phân giải không gian (1,5 m), diện tích phủ trùm lớn và khả năng chụp lặp lại cao. Với việc thu nhận, xử lý được các dữ liệu ảnh SPOT 6/7 sẽ đảm bảo khả năng đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu của các bộ, ngành và địa phương về dữ liệu ảnh viễn thám độ phân giải cao hiện nay.

Từ ngày 1/10/2020, Công ty Airbus DS GEO SA đã kích hoạt các hoạt động thu nhận tín hiệu ảnh vệ tinh SPOT 6/7 qua hệ thống trạm ảo VRS và đã thu nhận được dữ liệu ảnh SPOT 6/7 đạt chất lượng phủ trùm một phần lãnh thổ của Việt Nam. Trong năm 2021, Công ty Airbus DS GEO SA sẽ tiếp tục lắp đặt thiết bị nâng cấp Trạm thu dữ liệu viễn thám để có thể thu nhận trực tiếp dữ liệu ảnh vệ tinh SPOT 6/7 tại Trạm thu dữ liệu viễn thám của Cục. Ngoài ra, Cục Viễn thám quốc gia cũng thực hiện dự án xây dựng “Trạm ASEAN - Ấn Độ về Dò tìm & Tiếp nhận Dữ liệu và Trung tâm Xử lý và Phân phối Dữ liệu” tại Khu công nghiệp Mỹ Phước 3, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Trạm thu ảnh này sẽ thu nhận, và cung cấp một số ảnh độ phân giải trung bình và cao của Ấn Độ hiện nay gồm Resoucesat, Oceansat và LISS-4. Dự án hợp tác giữa Việt Nam và Italia xây dựng hệ thống thu nhận dữ liệu ảnh vệ tinh radar COSMO-SkyMed của Italia. Vệ tinh COSMO-SkyMed bao gồm một hệ thống 4 vệ tinh radar viễn thám giám sát trái đất, mang cảm biến radar băng tần X, được thiết kế để sử dụng cho lĩnh vực dân sự và an ninh, quốc phòng. Hệ thống vệ tinh này có thể thu nhận hình ảnh mặt đất cả ban ngày lẫn ban đêm và trong nhiều điều kiện thời tiết xấu như mưa, mây, sương mù ...

Sau khi tất các các trạm thu đi vào hoạt động ổn định Bộ Tài nguyên và Môi trường có thể cung cấp 5 một hệ thống dữ liệu đa dạng về cả ảnh vệ tinh quang học và Radar phục vụ các nhiệm vụ ứng dụng viễn thám trong quan trắc, giám sát tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu, quốc phòng - an ninh.

Trong tương lai gần, nằm trong “Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ đến năm 2020” và nhu cầu phát triển trong nước, sự hội nhập quốc tế thì Việt Nam sẽ có thêm các Trạm thu dữ liệu viễn thám thu nhận ảnh độ phân giải cao và trung bình gồm: Một trạm với hai mục đích điều khiển và thu nhận dữ liệu của hai hệ thống vệ tinh ra-đa quan sát trái đất là LOTUSAT 1, 2 tại Hà Nội và một trạm dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh và một Trạm thu dữ liệu viễn thám thu nhận ảnh VNREDSat-2, khi vệ tinh VNREDSat-1 hết thời gian hoạt động theo tuổi thọ thiết kế (năm 2018) để tiếp tục triển khai pha 2 của dự án VNREDSat-1, đáp ứng nhu cầu và duy trì sự có mặt của vệ tinh Việt Nam trên quỹ đạo không gian liên tục.

Nguồn tin: Cục Viễn thám quốc gia