Quy định mới về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Viễn thám quốc gia
07/11/2022
Cục Viễn thám Quốc gia (National Remote Sensing Department, viết tắt là NRSC) là cơ quan trực thuộc Bộ TN&MT có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về viễn thám; tổ chức thực hiện các dịch vụ công về viễn thám theo quy định của pháp luật. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Viễn thám Quốc gia được quy định tại Quyết định số 2836/QĐ-BTNMT ngày 26/10/2022 do Bộ trưởng Bộ TN&MT.

Năm 2013 Cục Viễn thám chính thức được thành lập

Năm 2013, Cục Viễn thám Quốc gia đã chính thức được thành lập và trở thành một lĩnh vực QLNN trực thuộc Bộ TN&MT. Các văn bản QPPL về viễn thám đã và đang được ban hành; hạ tầng viễn thám ngày càng phát triển gồm vệ tinh viễn thám, trạm thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám, CSDL viễn thám; thông tin trích xuất từ dữ liệu viễn thám được sử dụng rộng rãi cho nhiều ngành, lĩnh vực từ trung ương đến địa phương.

Vệ tinh viễn thám đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat-1) được phóng thành công lên quỹ đạo ngày 7/5/2013 ghi dấu mốc lịch sử quan trọng cho ngành khoa học vũ trụ và viễn thám của Việt Nam, Cục Viễn thám Quốc gia là đơn vị chính tham gia quá trình thu nhận và xử lý dữ liệu từ vệ tinh. Việt Nam đã chủ động cung cấp ảnh vệ tinh độ phân giải cao cho các bộ, ngành và các tỉnh, thành phố có nhu cầu sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh viễn thám phục vụ phát triển KT-XH, ứng phó với thảm hoạ thiên nhiên và BĐKH.

Đặc biệt, trong giai đoạn từ năm 2013 đến nay, Cục đã xây dựng, trình ban hành được 22 văn bản QLNN, trong đó, 2 văn bản thuộc thẩm quyền ban hành của Thủ tướng Chính phủ là Nghị định số 03/2019/NĐ-CP quy định về hoạt động viễn thám và Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 01/2/2019 phê duyệt Chiến lược phát triển viễn thám quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040. Đây là hành lang pháp lý, những định hướng quan trọng để thực hiện công tác QLNN về viễn thám trong giai đoạn đến năm 2040, mở ra tiền đề cho việc đẩy mạnh các hoạt động QLNN và ứng dụng viễn thám trong quản lý tài nguyên, BVMT và phát triển KT - XH.

Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Công Thành trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho đại diện Cục Viễn thám Quốc gia

Bên cạnh đó, các dự án, nhiệm vụ chuyên môn đều có chất lượng tốt, có ý nghĩa to lớn trong việc quản lý TNTN và BVMT và được Bộ TN&MT đánh giá cao. Đặc biệt, kết quả dự án “Giám sát tài nguyên môi trường biển, hải đảo bằng công nghệ viễn thám được bình chọn là sự kiện nổi bật năm 2014 của Bộ.

Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn, Cục Viễn thám Quốc gia đang tích cực tiến hành phát triển các trạm thu mới, có tính năng hiện đại nhằm thu được một số loại vệ tinh viễn thám có độ phân giải siêu cao khác nhau. Theo đó, Cục đang tiến hành xây dựng mới một trạm thu tại Hà Nội để thu nhận dữ liệu viễn thám quang học độ phân giải siêu cao 0,75 m Kompsat 3A của Hàn Quốc và thu ảnh viễn thám radar Cosmo -SKYMED tại Cục Viễn thám Quốc gia.

Cùng với việc xây mới trạm vệ tinh tại Hà Nội, Cục cũng đang triển khai thực hiện dự án xây dựng “Trạm ASEAN - Ấn Độ về Dò tìm và Tiếp nhận Dữ liệu và Trung tâm Xử lý và Phân phối Dữ liệu” tại Khu công nghiệp Mỹ Phước 3, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương thuộc khuôn khổ hợp tác ASEAN - Ấn Độ, dự kiến sẽ đi vào vận hành từ tháng 1/2024. Khi Trạm này đi vào hoạt động sẽ tăng cường hiệu quả ứng dụng ảnh viễn thám, cho phép theo dõi, giám sát các đối tượng trên bề mặt ở nhiều mức độ khác nhau về cả không gian và thời gian, từ khái quát đến chi tiết. Bên cạnh việc xây mới trạm thu nhận dữ liệu viễn thám, Cục đã và đang chú trọng việc xây dựng và ban hành các quy trình ứng dụng công nghệ viễn thám mới phù hợp với điều kiện Việt Nam. Mục tiêu là nhằm có được hệ thống đồng bộ thu nhận, xử lý dữ liệu và sử dụng tư liệu ảnh viễn thám đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng viễn thám phục vụ phát triển KT-XH, đưa công nghệ viễn thám trở thành một công cụ hữu dụng phục vụ công tác quản lý, giám sát đa ngành, đa lĩnh vực.

Nhiệm vụ chức năng mới

Ngày 26/10, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà đã ký ban hành Quyết định số 2836/QĐ-BTNMT Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Viễn thám quốc gia .Theo đó, Cục Viễn thám quốc gia là tổ chức trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về viễn thám; tổ chức thực hiện các dịch vụ công về viễn thám theo quy định của pháp luật.

Cục Viễn thám quốc gia có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật, có trụ sở chính tại thành phố Hà Nội.

Cục Viễn thám có nhiệm vụ:

1. Chủ trì, phối hợp xây dựng, trình Bộ trưởng cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ chuyên môn, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật, quy chế, quy trình về viễn thám; hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.

2. Hướng dẫn và tổ chức thực hiện việc ứng dụng viễn thám trong quan trắc, giám sát tài nguyên, môi trường, thiên tai, biến đổi khí hậu và các lĩnh vực khác phục vụ công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và an ninh - quốc phòng theo quy định của pháp luật.

3. Xây dựng, công bố báo cáo quan trắc, giám sát định kỳ và đột xuất về tình hình khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu bằng công nghệ viễn thám.

4. Xây dựng, quản lý, khai thác và vận hành công trình hạ tầng thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám, hệ thống lưu trữ và xử lý dữ liệu ảnh viễn thám, cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám và siêu dữ liệu viễn thám, mạng lưới truyền dẫn dữ liệu ảnh viễn thám.

5. Triển khai thực hiện việc thu nhận, lưu trữ, xử lý dữ liệu ảnh viễn thám; xây dựng, cập nhật, cung cấp, khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu ảnh viễn thám, sản phẩm viễn thám; tổng hợp nhu cầu sử dụng thông tin dữ liệu ảnh viễn thám của các bộ, ngành, địa phương và nhiệm vụ đột xuất Nhà nước giao để xây dựng kế hoạch thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám định kỳ hàng năm, 05 năm; tổng hợp và công bố siêu dữ liệu viễn thám quốc gia.

6. Hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương trong việc: xây dựng, quản lý, vận hành công trình hạ tầng thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám; thu nhận, xử lý dữ liệu ảnh viễn thám; quản lý chất lượng sản phẩm viễn thám; xây dựng, cập nhật, lưu trữ, cung cấp, khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu ảnh viễn thám, sản phẩm viễn thám; việc bảo vệ hành lang an toàn kỹ thuật công trình hạ tầng thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám; tổng hợp nhu cầu sử dụng dữ liệu ảnh viễn thám; xây dựng, cập nhật, công bố siêu dữ liệu viễn thám và các hoạt động viễn thám khác theo quy định của pháp luật.

7. Thẩm định nội dung liên quan đến hệ thống thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám; vệ tinh viễn thám; thu nhận, lưu trữ, xử lý, cung cấp, khai thác và sử dụng dữ liệu ảnh viễn thám; ứng dụng và phát triển công nghệ viễn thám đối với các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương;

8. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về viễn thám và xử lý vi phạm pháp luật về viễn thám theo phân công của Bộ trưởng; theo dõi, tổng hợp hoạt động ứng dụng và phát triển viễn thám trên phạm vi cả nước.

9. Thành lập, hiện chỉnh bản đồ địa hình, bản đồ chuyên đề, cơ sở dữ liệu chuyên đề, cập nhật dữ liệu nền thông tin địa lý bằng công nghệ viễn thám theo phân công của Bộ trưởng; ứng dụng viễn thám trong xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia.

10. Thẩm định, nghiệm thu các công trình, sản phẩm viễn thám theo quy định.

11. Ứng dụng viễn thám và địa tin học trong điều tra cơ bản, đo đạc, thu thập, phân tích, xử lý các dữ liệu thông tin không gian phục vụ công tác quản lý nhà nước và các nhu cầu của xã hội.

12. Cung cấp các dịch vụ công về viễn thám theo quy định của pháp luật.

13. Nghiên cứu khoa học, phát triển ứng dụng và chuyển giao công nghệ viễn thám; tham gia đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về viễn thám; thông tin quản lý nhà nước về hoạt động viễn thám.

14. Làm đầu mối tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực viễn thám; đề xuất mở rộng quan hệ hợp tác và hội nhập với các tổ chức quốc tế và khu vực về viễn thám; phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong việc đàm phán, ký kết các điều ước quốc tế; thực hiện các chương trình, dự án về hợp tác quốc tế theo phân công của Bộ trưởng.

15. Quản lý tài chính, tài sản Nhà nước giao; quản lý hoạt động dịch vụ công thuộc lĩnh vực quản lý của Cục theo quy định của pháp luật; thực hiện trách nhiệm của đơn vị dự toán cấp II đối với các đơn vị trực thuộc Cục theo quy định của pháp luật.

16. Quản lý tổ chức, biên chế, vị trí việc làm, công chức, viên chức, người lao động thuộc Cục theo phân cấp của Bộ Tài nguyên và Môi trường và theo quy định của pháp luật.

17. Thực hiện cải cách hành chính theo chương trình, kế hoạch cải cách hành chính của Bộ Tài nguyên và Môi trường theo phân công của Bộ trưởng.

18. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục chính sách, pháp luật về viễn thám theo phân công của Bộ trưởng.

19. Thống kê, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm vụ được giao.

20. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng giao.

Về cơ cấu tổ chức, Cục Viễn thám quốc gia có 8 đơn vị trực thuộc gồm: 1- Phòng Cơ sở hạ tầng và Công nghệ viễn thám. 2- Phòng Kế hoạch tổng hợp. 3- Phòng Quản lý hoạt động viễn thám. 4- Văn phòng. 5- Đài Viễn thám trung ương. 6- Trung tâm Giám sát tài nguyên môi trường và biến đổi khí hậu. 7- Trung tâm Kiểm định chất lượng sản phẩm và Phát triển ứng dụng viễn thám. 8- Trung tâm Thông tin và Dữ liệu viễn thám.

Nguồn tin: Cục Viễn thám quốc gia

Bản tin liên quan